บทความนี้เจาะจงไปที่คนอ่านที่ไม่ได้เก่งด้านคอมพิวเตอร์และไม่ได้รู้ศัพท์เทคนิคมากน้า การอธิบายบางอย่างจะถูกเรียบเรียงให้เข้าใจง่ายที่สุด ทำให้การอธิบายบางอย่างอาจจะขัดใจนิดหน่อย (เพราะตอนเขียนเองก็ขัดใจ 55555 แบบมันก็ใช่ แต่มันไม่ 100% อะ) คนที่เป็น Technical มาอ่านก็อย่าขัดใจกันน้า
Everything is AI
ตอนนี้อะไร ๆ ทุกอย่างก็มีแต่ AI กันเต็มไปหมด ไม่ว่าจะในชีวิตประจำวัน เช่น ค้นหา Google AI ก็ขึ้นมาตอบแทนแล้ว ไปจนถึงด้านการทำงาน เช่น ทำสไลด์พรีเซนเทชั่น สร้างรูป สร้างวิดีโอ เขียน Code
แต่พออยากฝึกใช้ ไปดูคลิปสอน เจอแต่ศัพท์อะไรไม่รู้เต็มไปหมด ทั้ง Prompt, Context, Skills หรืออื่น ๆ ฟังแล้วก็ไม่เข้าใจอยู่ดี ไม่เป็นไร เดี๋ยวบทความนี้จะมาเล่าคำศัพท์ที่น่าจะเจอบ่อย ๆ ให้ เมื่ออ่านบทความนี้เสร็จ จะดู Content สอนใช้ AI เข้าใจมากขึ้นอย่างแน่นอน
AI Vocabulary
มาเริ่มกันเลย เราจะเริ่มจากคำที่ใกล้ตัว ไปจนคำที่ค่อนข้างลึกนะ
Prompt (พร้อมต์)
เคยได้ยินมั้ย เวลาดูคลิปสอนใช้ AI มักจะมีคนพูดว่า "ผมจะใช้ Prompt นี้", "คัดลอก Prompt นี้ไปใช้ได้เลย" นั่นแหละคือคำนี้ โดยความหมายของมันคือ "คำพูด หรือคำแนะนำ ที่เราใช้สื่อสารกับ AI เพื่อให้มันทำงานถูกต้อง และได้ผลลัพธ์ตามที่เราต้องการ"
ถ้าถามว่า "แล้วทำไมเขาต้องแนะนำ Prompt หล่ะ? พิมพ์ไปตรง ๆ เหมือนที่เราคุยกับคนเลยไม่ได้หรอ" - คำตอบคือ AI ไม่ได้คิดเหมือนมนุษย์ครับ มันคิดเป็นขั้นเป็นตอน และรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น
ถ้าผมให้คุณนึกภาพส้ม ภาพส้มก็จะลอยขึ้นมาในหัวคุณทันทีเลยใช่มั้ย แต่ถ้าผมลองบอก AI ว่าให้สร้างภาพส้ม ภาพส้มไม่ได้ลอยขึ้นมาทันทีเหมือนในหัวเราครับ AI จะไปคิดก่อน "ส้มมีรูปร่างทรงกลม สีส้ม มีตะปุ่มตะป่ำตรงผิวเล็กน้อย ด้านบนบุ๋มลงไปเล็กน้อย มีกิ่งไม้งอกออกมา และมีใบไม้ 1 ใบ" ประมาณนี้เลยครับ และมันก็จะสร้างภาพตามนั้นมา แต่ถ้าเราดันอยากได้ส้มที่เด็ดกิ่งออกแล้วหล่ะ เราก็พิมพ์ไปว่า "ขอภาพส้มที่เด็ดกิ่งออกแล้วหน่อย" แค่นี้ก็ได้ตามที่เราอยากได้แล้วครับ นี่แหละครับ ความหมายของคำว่า Prompt
Context (คอนเท็กต์)
เคยมั้ยครับ เวลาเราคุยกับ AI คุยไปคุยมา สิ่งที่เราเคยบอกไป มันดันลืมซะงั้น และสิ่งจะทำคือด่ามันว่า "เคยบอกไปแล้วไง จำไม่ได้หรอ?" ปัญหานี้แหละครับ เกี่ยวข้องกับ Context เต็ม ๆ เวลาเราคุยกับ
Context พูดง่าย ๆ มันก็คือคำทรงจำของ AI นั่นแหละครับ AI แต่ละตัว มันมีความจำ หรือขีดจำกันที่มันสามารถจำได้ไม่เท่ากัน เมื่อเราคุยไปนาน ๆ ความจำมันจะเริ่มเต็ม มันจะเริ่มจำบางเรื่องไม่ได้แล้วครับ ส่วนทำไมจำไม่ได้ ไปดูที่คำศัพท์ต่อไปกันครับ
Compact (คอมแพ็คต์)
เมื่อข้อมูลที่ AI ต้องจำมันเยอะเกินไป จนจะใกล้ถึงขีดจำกัดแล้ว มันจะทำการสรุปความจำทั้งหมดให้สั้นลง เพื่อให้มันสามารถจำเรื่องต่อ ๆ ไปได้ นี่แหละครับคือคำว่า Compact ยกตัวอย่างเช่น
- วันที่ 01/10/2569: เราตื่นตอน 11 โมง 20 นาที ใครถามวันนั้นเราจำได้แม่น
- ผ่านไป 1 อาทิตย์: ถ้าโดนถามเราจะเริ่มจำไม่ได้แล้ว อาจจะจำได้แค่ว่า "เที่ยง ๆ"
- ผ่านไป 1 เดือน: เราอาจจะจำไม่ได้เลยว่าตื่นตอนไหน
เวลาผ่านไป สิ่งที่เราต้องจำมีมากขึ้น บางอย่างเราก็อาจจะลืม ๆ ไป คล้าย ๆ AI นั่นแหละครับ ยิ่ง AI มันจำได้น้อยกว่าเราตั้งหลายเท่า อาจจะลืมบ่อยหน่อย ยังไงก็ปรานีกับมันหน่อยน้า
Skills (สกิล)
คำนี้จะค่อนข้างลึกแล้ว แต่จะได้ยินบ่อยสุด ๆ ถ้าเราจะเริ่มใช้ AI แบบจริงจัง
เคยมั้ยครับเวลาที่เราใช้ AI ไปนาน ๆ เราจะมี Prompt ชุดนึง ที่เราจะเซฟไว้คัดลอกมาใช้ตลอด Skills ก็จะประมาณนั่นแหละครับ แต่พวก Skills จะเน้นไปที่ความสามารถเฉพาะตัวมากกว่า ยกตัวอย่างเช่น
- เราสั่งให้ AI ทำสไลด์ให้ -> มันก็ทำตามหัวข้อที่เราทำให้ตามสไตล์ของมัน แต่เนื้อหาจะมาจากไหนก็ไม่รู้ รูปแบบสไลด์ก็อาจจะไม่ใช่ตามที่เราต้องการ
- เราเลยขึ้น Template Prompt อันนึง "สร้างสไลด์ โดยเนื้อหาทั้งหมด ต้องมีแหล่งที่มาจากเว็บ AAA โดยรูปแบบสไลด์เริ่มจากการแนะนำก่อน ..."
- เมื่อเราต้องการสร้างสไลด์อีกครั้ง ก็จะคัดลอก Template Prompt มาวาง และพิมพ์หัวข้อที่เราต้องการ
นี่แหละครับ มันคือการสร้าง Skills ไปนัย ๆ แล้ว แต่แอปบางแอป เราสามารถบันทึก Template Prompt อันนี้ไว้ แล้วเรียกใช้เมื่อไหร่ก็ได้เลย มันจะนำ Template Prompt ที่เราบันทึกไว้มาใช้ทันที โดยจะอยู่ในรูปแบบที่เคยเห็นกันแน่นอนคือ / ตามด้วยชื่อของ Prompt Template ที่เราตั้งไว้ เช่น /create-slide
MCP (เอ็มซีพี)
คำนี้จะลึก โดยจะเป็นศัพท์เฉพาะ Technical เลย แต่อธิบายได้ หายห่วง!
หลายคนคงจะเคยได้ยินคำว่า MCP แล้ว ไม่ว่าจะเป็น MCP ของระบบไหน ๆ ก็ตาม โดย MCP ก็คือสิ่งที่ระบบใดระบบหนึ่ง เปิดช่องทางให้ AI สามารถไปเชื่อมต่อเข้ากับระบบนั้นได้ โดยช่องทางที่ว่า เราจะเรียกมันว่า MCP
ทุกเคยน่าจะเคยเห็นคนที่เอา AI ต่าง ๆ เช่น Claude ChatGPT ไปเชื่อมต่อกับระบบต่าง ๆ เช่น Gmail, Canva อะไรพวกนี้ใช่มั้ย จริง ๆ AI ปกติมันก็อ่าน Gmail หรือทำสไลด์ Canva ไม่ได้หรอก แต่เพราะระบบพวกนี้เปิดให้ AI เข้าไปเชื่อมต่อได้นั่นแหละ AI เลยสามารถทำพวกนี้ได้นั่นเอง
ก็ประมาณนี้เลยครับ คำศัพท์ที่เราคิดว่าทุกคนน่าจะเจอกันเมื่อไปดูคนสอนใช้ AI หวังว่าหลังจากนี้ทุกคนจะดูเนื้อหา AI ให้เข้าใจกันได้มากขึ้นนะครับ!